GEZİ FOTOĞRAFÇILIĞI

Gezi fotoğrafçılığında, fotoğraf çekmek amacıyla yapılan geziler kastedilmektedir.

Gezi fotoğrafçılığında, fotoğraf çekmenin temelini gezi oluşturur. Gezi anında çekilen fotoğraflar, daha çok o kişi veya kişilerin gezileriyle ilgili bakışını ve izlenimlerini aktarır. Bu nedenle, gezi fotoğrafları aynı zamanda anı fotoğrafı kimliğindedir.

Gezi fotoğraflarının başarılı olabilmesi için iyi bir planlama ve zamanlama önemlidir. Yeni yerler keşfetmek, gezmek, seyahat etmek, farklı yerleri görüp orada yaşayan insanları tanımak, kültürlerini öğrenmek, insanları mutlu eder; yaşadığı dünyayı anlamasını ve algılamasını kolaylaştırır. İnsanlar, kendilerini bu coğrafyaları tanıyarak keşfeder, bunları da fotoğraflara yansıtırlar.

İnsanların yeni yerleri keşfetmesi ve bu yerler üzerinde sürekli olarak değişiklikler yapması (binalar, yollar, köprüler vb.) zamanla varolan doğal değerlerimizi kaybetmemize neden oluyor. Hızlı teknoloji kullanımı, yoğun iş tempoları, globalleşme sonucu gelenek ve göreneklerimizi unutuyor veya kendimize göre yeniden şekillendiriyoruz. Her yer zamanla değişime uğruyor; bunun için de gezi fotoğrafçılarının bunları insanlara aktarması, çok önemli bir görev haline geliyor. Gezi fotoğrafçılarının; farklı coğrafyaları, kültürleri, bol bol yolculuk ederek fotoğraflarını çekmeleri gerekiyor. Çekilen fotoğrafları kitap, dergi, sergi, albümler aracılığıyla ürüne dönüştürerek hem insanlarla paylaşmak hem de kalıcı olmalarını sağlamak gezi fotoğrafçılarının sorumluluklarındandır.

Gezi fotoğrafçılığında, gezinin asıl amacı fotoğraf çekmek olmalıdır. Gezerken aynı zamanda da fotoğraf çekmek düşüncesi, konu üzerinde düşünüp en iyi fotoğraf karesini yakalama amacından uzaklaştırır çünkü gezi fotoğrafı; emek, özen, bilgi ve zaman gerektirir.

Yeni yerler keşfederken yabancısı olduğumuz yerlerin; kültürünü, dilini, yaşam biçimini, insanlarını, hayvanlarını, coğrafyasını fotoğrafta doğru yansıtmalı ve bunu insanlara fotoğraf aracılığıyla aktarmalıyız.

Gezi fotoğrafçılığı çekim konuları; insanlar, manzaralar, şehirler ve tarihi mekanlar, özel kutlamalar, alışveriş yerleri, hareketli konular, hayvanlar ve vahşi yaşam olarak belirlenebilir. Gezi fotoğrafında araştırma, planlama ve hazırlık, çekim öncesinde yapılması gereken en önemli işlemlerdir.

Yapılan planlamaya, özel durumlar dışında kesinlikle uymak gerekir. Olağan dışı durumlar için de yedek bir planın olması önemlidir ancak var olan seçenekleri, koşulları en iyi şekilde değerlendirerek de farklı sonuçlar elde edilebilir.
Grup gezileri fotoğrafçıların sık yaptığı gezi türlerindendir. Fotoğrafçılardan oluşan, fotoğraf çekmek için toplanmış bir grupla ekonomik, eğlenceli ve çok başarılı bir gezi gerçekleştirilebilir. Bu gruplar 5-10 kişi olabilir. Böylece hem masrafları paylaşmış hem de hareket alanını kısıtlamamış olursunuz. Geziye katılan kişilerin farklı özellikleri ve
yeteneklerinden diğer fotoğrafçılar da yararlanarak hem zevkli hem de sonuçları başarılı bir gezi yapabilirsiniz. Aynı konuyu birçok fotoğrafçı ile aynı anda çekseniz bile ışık, kompozisyon, hareket özellikleri birbirinlen farklı birçok bakış açısı ile karşılaşabilirsiniz.

1870’lerde fotoğraf, gezginler tarafından gördükleri coğrafyaları görüntülemek amacıyla kullanılmaya başlandı. Günümüzde “gezi fotoğrafçılığı” akademik eğitim çerçevesinde olan bir alandır. Aynı zamanda ülkemizin birçok şehrinde bulunan fotoğraf dernekleri ile düzenlenen geziler ve verilen eğitimlerle gezi fotoğrafçılığı desteklenmekte ve fotoğrafçılığın gelişmesine katkı sağlanmaktadır. Gezi fotoğrafçısı olarak Türkiye’de önde gelen isimler: Fikret Otyam, Ara Güler, Sami Güner, Şakir Eczacıbaşı, Gültekin Çizgen, İzzet Keribar, İbrahim Zaman…

Gezi fotoğrafçıları; sürekli gezmek, keşfetmek ve belgelemek sorumluluğundadır. Son yıllarda fotoğrafın yaygınlaşması, teknik yenilikler, gezi bilinci, iletişim ve ulaşımdaki gelişmelerle birlikte yerli ve yabancı gezi yayınlarının sayısı da hızla arttı. Bu sayede gezi fotoğrafları tanıtım ve basın alanının vazgeçilmezleri arasında yerini aldı. Ülkemizde yapılması gereken, daha çok belgesel niteliğinde insanlar, tarih ve doğal güzelliklerin
fotoğraflarıdır. Bunun için de daha çok bilgiye, emeğe ihtiyaç duyulmaktadır ayrıca gezi fotoğrafçılarının yetişmesi gerekmektedir.

Gezi Çekimi Öncesi Mekânın Hazırlanmasında Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Planlama
Fotoğraf çekilecek yer ile ilgili geniş bir bilgi kaynağına sahip olacaksınız. Bundan sonrası ise elde edilen bilgilerin iyi bir zamanlama ile en verimli bir şekilde planlanmasıdır.

Geziye çıktığınız yer (dağ, mağara, orman, köy, kasaba, ülke, müze vb.) neresi ise şenlik vb. etkinlikler neler ise, edindiğiniz bilgiler doğrultusunda gerekli ekipmanları hazırlanmalıdır.

Her yerin en güzel olduğu bir mevsimi vardır. Çekimi planlarken nerelerin, hangi mevsimde daha güzel olduğu bilinerek planlama yapılmalıdır. Örneğin Safranbolu, baharda evlerin yeşil, kahve tonları ile birleşmesi ile en güzel halini alır.

Gidilecek yere nasıl gidileceği, neyle gidileceği, nerede kalınacağı, rehber kullanıp kullanılmayacağı planlamanın önemli koşullarındandır ayrıca yaşanacak olumsuzluklara karşı ikinci bir planın da yapılması yararlı olur.

Zamanlama
Zamanlama, bize en iyi fotoğraf çekme olanağı sunacak zamanı belirlemektir.
İlkbaharda daha canlı renklerle görüntüleyebileceğimiz bir yere karla kaplı bir zaman diliminde gitmek veya onarımda, bakımda veya diğer değişik sebeplerle kapalı olan bir yere fotoğraf çekmeye gitmek sıkıntı yaratır.
Bazı yerlerde ve bazı konumlarda, özel zaman dilimlerinde (günbatımı gibi) çekilecek fotoğraf, bize daha etkili bir sonuç verebilir. Bu nedenle planlamayı yaparken çekim sürelerini geniş tutmakta yarar vardır. Planlamada, zaman konusunda belirli, anlaşılır ve esnek olmak gerekir. Günün değişik saatlerinde çekim yapmak bize hem ışık hem de renkler konusunda daha iyi olanaklar sunabilir.

Örneğin akşam kızıllığında çekilmiş ve şehir ışıkları ile yansımalar yaratan fotoğraf gibi. Ayrıca geziyi planlarken, zamanlama açısından gezilecek yerin mevsimi olup olmadığına dikkat edilmelidir. O bölgede bulunan festival, fuar, pazar, bitkilerin toplanma zamanları ve diğer özel kutlama dönemlerini de dikkate alınmalıdır. Örneğin çay toplayan
bir kadını görüntüleyebilmek için çay toplama zamanı orada olmak gerekir.

Yol güzergahlarının belirlenmesi ve ulaşım
Gezi fotoğrafçılığının önemli konularından birisidir. Gidilecek rotanın ve ulaşımın en iyi şekilde planlanması, gezi fotoğrafı çekeceğiniz süreyi artırarak sadece fotoğraf çekimine odaklanmanızı sağlayacaktır. Yurt içi veya yurt dışı gezilerde planlamanın sağlıklı yürümesi için ulaşım sorunu çözümlenmelidir.

Bunun için otobüs, tren, uçak, gemi, otomobil, bisiklet, motosiklet gibi ulaşım araçlarından hangisinin daha verimli olacağına karar vermek önemlidir. Ulaşım; bölgenin durum ve şartlarına, sizin ekonomik ve kişisel seçimlerinize göre şekillenebilir. Genel olarak kara yoluyla seyahat etmek, gerektiğinde durup fotoğraf çekmek ya da ara yollara girerek fotoğraf çekme olanağı sağlaması nedeniyle gezi fotoğrafçıları için daha çok tercih edilir.

Çok vaktiniz varsa tren güvenli bir ulaşım aracıdır. Tren, otobüs, bisiklet gibi ulaşım araçları gezilen yerin insanını, kültürünü, sosyal şartlarını yakından tanıma olanağı sunar.

Ulaşımı belirlerken fotoğraf çekeceğiniz bölgeye yorulmadan ve sağlıklı bir şekilde ulaşmak kaygısı güdülmelidir.
Güzergahların oluşturulmasında ilk başvuru kaynağımız harita ve planlar olacaktır.

Daha önce gezmiş, bilgisi olan kişilerin deneyimlerinden faydalanılabilir. Eğer gidilecek yer büyük bir şehir merkezi ise özellikle bu bölgeyi Kuzey-Güney ya da Doğu-Batı olarak ikiye bölerek rota çizmenin çok faydası olacaktır.

Harita ile güzergahın belirlenmesi
Birden çok merkezi aynı gezide görmek gibi bir planınız varsa, görülecek merkezlerin birbirlerine olan uzaklığını dikkate alarak planlama yapılabilir. Gideceğiniz güzergahları harita veya plan üzerinde belirginleştirerek planınızı oluşturabilirsiniz. Yol haritaları ile gideceğiniz bölgelerdeki karayolları ve uzaklıkları hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Harita üzerinde bulunan tarihi eserler, millî parklar, benzin istasyonları gibi küçük şekiller,
gideceğiniz noktayı kolay bulmanıza yardımcı olur.

Rehber veya şöför kiralamak yanlış yollara sapmak, kaybolmak, park yeri aramak gibi zaman kayıplarından kurtararak daha çok fotoğraf çekimine odaklanmanızı sağlar.

Hava koşulları
Fotoğraf gezisine gitmeden önce hava durumunu araştırmalıyız. Hava koşulları her an değişebilir. Güneşli bir havada çıktığınız gezi, birden rüzgarlı, tozlu veya yağmurlu bir havaya dönüşebilir. Fotoğraf çekmeyi planlarken her koşula hazırlıklı olmanız gerekir.
Değişik hava koşulları, ilginç, gizemli görüntüler sunabilir. Kötü hava şartlarında etkili fotoğraflar elde edilebilir. Hava koşullarına hazırlıklı olmak, olumlu düşünmek ve durumdan en iyi şekilde yararlanmak gerekir. Farklı hava koşulları, ışığın gün içindeki değişimi ile farklı görüntüler yakalayabiliriz.

Gezi Çekimi Öncesi Gerekli Makine ve Ekipmanların Hazırlanması

Gezi fotoğrafçılığında, yanınızda taşımanız gereken ekipmanın seçimi ve hazırlığı en çok dikkat edilmesi gereken konudur çünkü gezi fotoğrafçılığında çok sayıda araçla dolaşmak yerine olabildiğince az yük taşımak gerekir.

Objektif seçimi
Gezi için objektif seçimi yapmak çok zor bir durumdur. Zoom (değişken odaklı) objektifler kullanırsanız daha az malzeme taşımış olursunuz ama zoom objektiflerin odak mesafesinden dolayı ışıklılığı, keskinliği ve netlemeyi diğerleri kadar kaliteli yapamadığı bilinmektedir. Objektif seçimi konuya göre belirlenebilir. Çekime çıkmadan önce çekim yapacağınız yerle ilgili araştırmalar yapmanız objektif seçimi konusunda faydalıdır.

Zoom objektiflerle manzara, çiçek, böcek, portre ve mimari fotoğrafları çekebilirsiniz ama zoom objektifler sabit odaklılara göre daha fazla ışık veya hızlı film gerektirir.

Çekim yapacağınız yer eğer şehir içi bina ise geniş açılı ve zoom objektifler distorsiyonu çok yapıp netleme konusunda da problem oluşturacağından tercih edilmemelidir ama bir dağ, vadi veya panoramik fotoğraflar çekmek istiyorsanız geniş açılı objektifler kullanabilirsiniz.

Yani gezi fotoğrafı çekeceğiniz yer kent, dağ, bahçe, törenler, hayvanlar ne ise konuya göre yanınızda bulundurmanız gereken objektifler normal açı, zoom, telezoom olabilir.

Film seçimi ve medya kartları
Gezi sırasında ne kadar filme ihtiyacınız olabileceğini önceden hesaplayarak kullanacağınız film türünü belirlemek çok önemlidir. Bir planlama yapıp gideceğiniz yerde ne kadar kalacağınızı da belirledikten sonra günde ortalama kaç makara film çekeceğinizi düşünüp kalacağınız günle bunu çarparak ne kadar film kullanacağınızı hesaplayabilirsiniz.
Genellikle bu miktar aşılır ve zor durumda kalmamak için yanınızda fazladan film bulundurmak gerekir. Çünkü;

  • Gittiğiniz yerde fotoğraf filmi satan bir dükkan bulamayabilirsiniz.
  • İstediğiniz film türünü ya da tipini bulamama olasılığı da oldukça yüksektir.
  • Son kullanma tarihi çok yakın ya da geçmiş olabilir.

Bu nedenle filmlerinizi, bildiğiniz yerden, kaliteli ve ucuz olarak satın almanız önemlidir. Ayrıca gittiğiniz yerde dükkan dükkan dolaşarak zaman yitirmenizi önleyecektir. Örneğin; gezilerinizde sürekli diapozitif film kullanıyorsanız, seçiminiz diapozitif ağırlıklı olacaktır. Çekim sırasında gün ışığından yararlanmayı tercih edecekseniz 50 ya da 100 ASA’lık filmler temel gereksiniminizi karşılayacaktır.

İç mekân, karanlık yerlerde çekim yapmak planlarınız arasında varsa, filmlerinizin bir bölümünün de 400 ASA olmasına dikkat ediniz ayrıca Tungsten tipinde film de bulundurabilirsiniz.

Siyah-beyaz çekiyorsanız, değişik ASA filmleri bulundurmanız gerekir. Kapalı havalarda çekimler için siyah-beyaz film her zaman çantada bulundurulmalıdır.

Anı fotoğrafı niteliğinde fotoğraflar çekmek için de kompakt fotoğraf makineniz için renkli negatif film de bulundurmanız gerekir.

Filmlerin serin bir ortamda tutulmaları gerekir. İdeal saklama koşulları 4-12 derece arasındadır.

Dijital fotoğraf makinesi kullanıcılarının film seçimi ve taşınması gibi zorunlulukları yoktur. Birkaç adet bellek kartı daha az yer tutar ve daha hafiftir. Ayrıca günümüzde “dijital albüm” olarak da adlandırılan, taşınabilir yüksek kapasiteli USB sürücüleri sayesinde tek bir bellek kartı bile yeterli oluyor.

Çanta seçimi
Her türlü hava koşullarına karşı üretilen çantalarda fotoğraf makinesi ve donanımları muhafaza etmelisiniz. Tüm malzemeyi içine alabilecek bir çanta kullanmalısınız. Eğer dağ tepe dolaşmanız gerekiyorsa sırtta taşınacak tipte bir çanta tercih etmelisiniz. Omuz çantası, şehir içi çekimlerde objektif filtre ve filmlerinizi taşımanız için yeterlidir. Az miktarda malzemeniz varsa, bel tipi bir çanta kullanabilirsiniz. Kent içinde dolaşırken, omuz çantası
kullanmalısınız çünkü sık sık objektif değiştirmek zorunda kalabilirsiniz.

Fotoğrafçı yelekleri
Kesinlikle kullanılması gereken malzemelerden biridir. Mevsime göre daha kalın ya da ince malzemelerden yapılmış olanlarını tercih edilebilir. Yeleklerin çok sayıda cebi bulunur ve bu ceplere hemen her şeyi sığdırabilirsiniz. Gün boyunca kullanacağınız tüm filtrelerinizi, filmlerinizi, pillerinizi ve hatta objektiflerinizi ceplerinizde dengeli ve güvenli bir şekilde taşıyabilirsiniz. Bir gezi fotoğrafçısı için çok yararlı bir taşıma malzemesidir.

Uzatma kablosu, tripod veya monopod
Işığın yetersiz olduğu durumlarda, örneğin iç mekânlarda çekim yaparken mutlaka sağlam ve hareketsiz bir destek gerekir. Özellikle müze, cami, kilise gibi loş mekânlarda tripodsuz çekim yapmak çok zordur. Ayrıca bütün gece çekimlerinde tripod ve kablo denklanşör kullanmanız gerekli. Tripod yerine daha hafif ve taşınması kolay bir araç olan “monopod” kullanılabilir. Monopod; tripod kadar sağlam değildir fakat kolaylıkla
kullanabileceğiniz yararlı ve hafif bir araçtır.

Taze piller (makine ve flaş için), pil şarj aleti
Dijital fotoğraf makinelerinde enerji sorunu çok önemlidir; bu nedenle pil seçimi ve miktarı gezi fotoğraçılığında dikkat edilmesi gereken konulardan birisidir. Fotoğraf makineniz ve flaşınız için mutlaka yedek pilleri yanınızda bulundurmalısınız. Gittiğiniz yerde bunları bulmak da zor, imkansız ya da pahalı olabilir. Şarj edilebilir piller
kullanıyorsanız, bunların şarj aletinin voltajı gittiğiniz ülkenin voltajıyla uyumlu olmayabilir.

 Filtreler: UV/ polarize filtre (İstenmeyen parlamayı önler, objektifi
zararlardan ve parmak izinden korur.)
 Elektronik flaş
 Temizleme malzemeler (Objektif temizleme kağıdı, hava fırçası vb.)
 Fotoğraf makinesi kılavuzu
 Haritalar
 Rehber kitaplar veya broşürler
 Plastik torbalar (her türlü güvenli kullanım için)
 Not defteri ve kalem
 Silika jel paketleri ve naylon torba (malzemeleri nemden, kumdan ve
sudan korumak için)
 Geziye hazırlanırken dikkat edeceğiniz bazı öneriler
 Hiç kullanmadığınız, test etmediğiniz fotoğraf makinesi ve yardımcı
donanımla geziye çıkmayınız.
 Fotoğraf makinesi ile geziden bir hafta on gün önce deneme çekimleri
yapmalısınız. Herhangi bir arıza ve olumsuzlukta, tamir için veya diğer
çözümler için yeterli zamanınız olacaktır.
 Yanınızda götürdüğünüz her donanımın bir yedeğinin bulunması
yararlıdır. Özellikle pillerin, film kullanıyorsanız filmlerin, dijital ise
medya kartlarının yedeklenmesi gereklidir.
 Her türlü hava şartlarına, darbe ve düşürmelere karşı sağlam bir
çantanızın bulunması avantajdır ayrıca makine ve donanımızın çanta
içinde bulundurmanız güvenlik açısından önemlidir.
 Zararlı ışınlardan ve manyetik etkilerden korumak için film ve kartları
siyah torbalarda saklayınız.
 Sıcak, soğuk, her türlü hava şartlarına, kum, toz gibi diğer etkenlere karşı
da fotoğraf makinenizin güvenliğini sağlamalısınız.
 Yapacağınız bir listeleme işinizi kolaylaştırır. İşlerinizin hızlanması ve
yolunda gitmesine katkı sağlaması için listeleme önemlidir.

GEZİ FOTOĞRAFI ÇEKİMİ

Gezi Fotoğrafının Çekim Teknikleri
Gezi fotoğrafının çekim teknikleri aşağıda sıralanmıştır.
Işık
Gezi fotoğrafında ışığın konunun üzerindeki etkisini çok iyi incelemeliyiz. Fotoğrafçının doğru poz değerlerini istekleri doğrultusunda değiştirebilir. Işık, bir fotoğrafçı için çok önemlidir. Gezi fotoğrafçılığında genellikle doğal ışıktan yararlanılır. Dış mekân çekimlerinde güneşin dik geldiği saatlerde ışık çok sert olduğu için kontrast yüksektir. Bu nedenle sabahın ilk ve akşamın son saatleri fotoğraf için en uygun saatlerdir yani güneş ışınlarının yeryüzüne yatay olarak geldiği ve sıcak tonlara sahip olduğu saatlerde fotoğraflar için ilginç bir etki oluşturabilir.

Akşamüstü ışık çok hızlı değişir. Güneş henüz batmadan şehir ışıkları ile çok farklı fotoğraflar çekilebilir. Bu hızlı değişimin sonucu olarak da bize çok çeşitli fotoğraf olanakları sunar. Fotağraflardaki renkler ve tonlamalar ışığa bağlıdır. Turuncu veya mavi tonlar oluşturabilirsiniz.

Ayrıca yağmurda ve sonrasında her yer, renkler daha parlak ve canlı olur. Manzara fotoğrafı çekiyorsanız, çekim konusu olarak belirlediğiniz yerleri farklı mevsimlerde hatta günün farklı saatlerinde tekrar tekrar fotoğraflamak durumunda kalabilirsiniz. Bu şekilde o bölgenin en iyi ışık ve zamanlama ile çekilebileceğini öğreneceksiniz.

  • Farklı mevsimlerde ışığın fotoğraf üzerindeki etkileri

İlkbahar

İlkbaharda tüm doğa canlanırken; sabah erken saatlerde oluşan ve yandan gelen parlak sarı ışık; patlamaya hazır yeşil tomurcuklar, yeşeren çalılar, kır çiçekleri ve yeşil otlarla kaplı dağ yamaçlarına ayrı bir renk parıldaması katar. İlkbaharın ilk günleri su birikintilerinden, nehirlerden hatta nemli topraktan yükselen su buharının oluşturduğu sisin yol açtığı masalsı etkiler fotografik açıdan göze çok hoş gelir.

Yaz

Yaz ortaları görsel olarak fotoğrafçılar için cansız bir dönemdir. Güneş dik gelir ve fazla kontrasta yol açar. Yapraklar ve yeşil örtü koyu yeşile dönerek, çiçek ve böcekler sıcağın etkisi ile kaybolur. Yazın yağan yağmur ve fırtınalar gökyüzünde çok ilginç ve çok güzel ışık etkileri oluşturabilir. Yıldırım ve şimşek fotoğrafları çekilebilir.

Sonbahar

Bu mevsimde ağaçların, yaprakların tonları, yeşilden sarıya geçişteki renk zenginliği birçok fotoğrafçının beklediği manzaralardır. Bazı durumlarda solgun yaprakların verdiği görüntü parlak güneşli bir havada gördüğümüz zengin renk yelpazesi içinde kaybolabilir. Bu nedenle, polarizasyon filtresi kullanılarak hem gökyüzü hem de yapraklar koyulaşıp, parlama giderildiği için renkler daha canlı görünebilir.

Kış

Kapalı havalar da az kontrastlı etki yaratır. Yağmur ve ağaçlardaki ıslak yansımalar hoş görüntüler oluşturur. Islak ağaç gövdeleri koyulaşır ve yıkanan yaprakların renkleri daha canlı görünür. Eğer hava çok kapalıysa renkler maviye yaklaşabilir. Bunu önlemek için renk ısıtıcı filtre kullanabilirsiniz

Kışın oluşan ışık, manzara fotoğrafçılığı açısından en güzelidir. Gündüz saatlerinde güneş daha yatık geldiği için gölgeler uzun, ışık ise daha sıcaktır. Akşama doğru karla kaplı bir yamaç hem gökyüzünün maviliğini hem de gün batımının kavuniçi ve pembeliğini yansıtır. Yüksek ağaçların yapraksız dalları gökyüzü mavisi karşısında sarı ve kırmızı ışığı bünyesinde daha kolay toplar.

Dondurucu soğuklarda sabah erken saatlerde buzla kaplanmış ağaçların ve evlerin yatık güneş ışığı karşısındaki pırıltılı görüntüleri, güzel fotoğraflar çekilmesini sağlar.

  • Hareket

Fotoğraf konularında hareketi vurgulamak önemli bir özelliktir. Hareketi doğrudan vermek için konunun durumunu iyi belirlemek gerekir. Fotoğrafa grafik etkilerle hareket izlenimi uyandırılabilir. Hareketli konuya yaklaşırken fotoğrafçı amacını planlamalıdır. Eğer fotoğrafçı bir sporcunun fotoğrafını çekiyorsa konunun bütün ayrıntılarıyla ve kesin olarak verilmesi gerekir. Bu durumda fotoğrafçı, yüksek enstantaneler kullanarak konuyu dondurmalıdır.

Hareket halinde iken farklı görünen konular ‘dondurma’ tekniği kullanılarak çekildiğinde duruşları nedeniyle hareket tam olarak verilebilir: İnsanlar, hayvanlar, kırılan dalgalar, rüzgarda eğilen ağaçlar, bitkiler vb. Hareket, konunun fiziksel değişiminden anlaşılır. Bu tür konuları grafik etkilerle anlatmaya gerek yoktur.

Hareket kavramı, hareket eden şeyin bize olan uzaklığına göre farklı algılanır örneğin yakınımızdaki bir otomobil uzaktaki bir uçağa göre daha hızlıymış gibi görünür. Konunun bize olan açısı da hızın farklı algılanmasını sağlar. Bize doğru gelen bir otomobil yanımızdan geçen otomobile göre daha yavaş algılanır. Karşıdan gelen konuyu dondurma tekniği uygulayıp yüksek enstantane ile net çekilmesini sağlayabiliriz. Hız efekti vermek istediğimizde kaydırma tekniğini uygulayabiliriz.

Kaydırma tekniğinde; hareket eden konu hareketsiz, aslında hareketsiz olan arka plan ise hareketliymiş gibi bulanık gösterilir. Bu anlatım tekniği, hareket eden konunun fondan sıyrılarak öne çıkmasını sağlar.

Spor etkinlikleri, haraket halindeki araçlar, akarsular, şelaleler, hayvanlar vb. konular, olayın atmosferini vermek için bazı özel tekniklerle çekilir. Spor fotoğrafı için oynanan sporun kurallarını iyi bilmek gerekir. Bu şekilde hareketin zamanlaması iyi seçilebilir. Spor fotoğrafında, teleobjektifler veya zoom objektifler kullanım açısından idealdir. Atletizmde hareketin yavaş, örtücü perde ile arka planın flu çıkması sağlanır ve hareket hissi verilebilir.
Hızlı film kullanarak hareketi dondurup da olayın heyecanını aktarabilirsiniz.

  • Gezi Fotoğrafının Nitelikleri

Gezi fotoğrafının nitelikleri aşağıda sıralanmıştır.

Amaca Uygunluk Açısından
Gezi fotoğrafları, panoramik görüntüler, yakın plan bitki çekimleri, vahşi hayat hayvan fotoğrafları, doğa fotoğrafının konularındandır. Gezi fotoğrafının amacı, bitki örtüsü, hayvanlar ve jeolojik oluşumların insan tarafından oluşturulmamış ve insan izi taşımayan doğal bir ortamda fotoğraflanmasını teşvik etmektir. İçinde insan ve çevresinin izlerini taşıyan fotoğraflar mükemmel olarak kabul edilemez ama küçük ve önemsiz kabul edilebilecek insan izlerini kullanmamızda bir sakınca yoktur. Amaç fotoğrafçıların bitki örtümüze, hayvanlarımıza ve jeolojik oluşumlarımıza saygı göstermelerini ve insan izlerini ortadan kaldırmak ya da hiç olmazsa bunları en aza indirgemek için fotoğrafik becerilerini kullanmalarını teşvik etmektir.

Amacın sadece fotoğrafların sergilenmesi değil de, fotoğrafçıların doğal dünyayı duygu, hassasiyet ve gerçeklikle kaydetmelerini özendirmek olduğu düşünülmelidir. Kaybolmakta olan şeylerin acilen kaydedilmesi gerektiğinden dolayı bunu teşvik etmeliyiz.

Amacımız doğa konularını görüntülemek ve insanlara bırakmak; onlara özgü ortamların
görüntülerini de başkalarına bırakmaktır. Teknik arayışların ardından estetik arayışlar, fotoğrafın toplumsal yönünü ve işlevini de gündeme getirmiştir. Kısa zaman içinde fotoğraf, toplumun bilgilenmesini, gelişmesini,
değişmesini ve iletişim kurulmasını sağlayan bir araç olmuştur.

Teknik Açıdan
Her konu kendine ait teknik gerektirir. Gezi fotoğrafları çekerken farklı objektifler kullanarak; enstantane diyafram ilişkisi ile hareketi ve dondurma tekniklerini kullanarak; film seçimini doğru yaparak çok farklı sonuçlar elde edebilirsiniz. Yakın plan çekimlerde kısık diyafram değerleri, makineyi elde tutarak çekim yapamayacak kadar düşük
enstantaneler kullanmaya zorlayacağından, tripot ve kablo deklanşör (ya da uzaktan kumanda) kullanmanız gerekir. Bu sayede netlik ve keskinlikte sorun yaşamazsınız.

Gezi fotoğrafında kullanılan ışık, doğal ışıktır. Konu çekimlerinde doğru zamanda doğru yerde olmak önemlidir. Su damlaları, çise veya ince tüyler gibi ayrıntıları yakalamak için yağmur sonrası beklenilebilir.

Geniş manzara çekimlerinde net alan derinliğini artırarak hem uzaktaki hem de size yakın konuların net olmasını sağlayın. Bunun için geniş açılı objektif ve kısık diyafram (16, 22 gibi değerler) kullanınız.

Orijinal görüntü, fotoğrafçı tarafından çekilmiş olmalıdır. Orijinal görüntüye yapılacak her türlü müdahale ve değişiklik, hataların hafif bir rötuşu ile sınırlı olup, orijinal görüntünün içeriğini değiştirmemelidir.

Görsel Açıdan

Kompozisyon
Başarılı bir gezi fotoğrafı elde etmenin önemli noktalarından biri doğru kompozisyonu oluşturabilmektir. Kompozisyon genel anlamıyla “Farklı nesneleri belirli kurallar doğrultusunda birleştirerek dengeli ve düzenli bir bütün oluşturmaktır.” Fotoğrafta kompozisyon ise “ Fotoğraf makinemizin kadrajından gördüğümüz objeleri göze hoş gelecek şekilde seçilmesi ve düzenlenmesidir.” Fotoğrafta da anlatım öğelerinin ve estetik öğelerin
belli kurallar doğrultusunda düzenlenmesi gereklidir. Konuyu sıradan olmaktan kurtarmak için birtakım estetik kuralları ve kompozisyon kurallarını bilmek, daha güzel gezi fotoğrafları çekmemize yardımcı olur.

Fotoğrafta kompozisyon düzenlemesini iki şekilde yapabiliriz:

  • Kapalı kompozisyon

Bu kompozisyon türünde konumuz ve konumuzu oluşturan öğeler, bütün olarak çercevemizin içerisinde yer alır. Konu ve öğeler, çerçeve tarafından kesilmez.

  • Açık kompozisyon

Bu kompozisyon türünde konumuzun önemli noktaları ya da ana teması kadraj içerisine büyük olarak alınırken bazı kısımları çerçeve ile kesilir. Böylece fotoğraf izleyicisinde merak uyandırır ve izleyicinin hayal gücü ile birleşir.
Fotoğrafta kompozisyon pasif ve aktif olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilebilir:

  • Aktif kompozisyon

Fotoğrafçın aktif olarak konuyu oluşturduğu ya da düzenleme yaptığı kompozisyon çeşidir. Fotoğrafı çekilecek konunun ışıklandırması, duruşu, ortamın düzenlenmesinde fotoğrafçı aktif rol oynayabilir. Konu içerisinde fotoğrafa anlam katabilecek küçük düzenlemeler yapılabilir; ancak bunlar konunun doğallığını kesinlikle bozmamalıdır.

  • Pasif kompozisyon

Bu düzenleme türünde ise fotoğrafçı, fotoğraflamak istediği konuyu doğal ortamı, doğal ışık şartları içerisinde fotoğraflar. Konunun düzenlemesinde katkısı yoktur. Bu kompozisyon türü, manzara ve doğa fotoğrafçılığında kullanılmaktadır.

Pasif düzenlemede ortaya çıkan zaman kaybı ve olayların tekrarının rastlantılara bağlı
olması fotoğrafçıları aktif düzenleme yapmaya yöneltmiştir.

  • Kompozisyonda format

Fotoğrafta kompozisyon oluşumunda fotoğrafın kare, dikdörtgen formları ile fotoğraf oranları önemlidir. Fotoğraf yatay ya da dikey olarak oluşturulabilir. Bu formlara ek olarak kare format da fotoğrafta kullanılmaktadır.

Manzara ve doğa fotoğraflarında, portre fotoğraflarında yatay format kullanılır. Bu format türünde gözün algısı, fotoğrafta hakim olan noktalara kayar. Bu format türü hareket halindeki konuların çekiminde de güzel sonuçlar vermektedir.

Kare format ise göz algısının köşelere doğru çekildiği ve merkeze ilgiyi artıran bir format türüdür. Bu format fotoğraf yatay ya da dikey çekildikten sonra düzenlenerek oluşturulur; bu nedenle fotoğraf çekilirken konu yatay veya dikey çekilirken kare formatın nasıl oluşturulacağı kararlaştırılmalıdır.

Dikey format kompozisyonlar, yukarıdan aşağı doğru akan bir etki taşır ve dikkat çeker. Fotoğraf çekilirken konunun duruşuna ve anlatılmak istenen konuya göre dikey format araştırmaları yapılmalıdır.

Fotoğraflayacağınız konuyu ve kompozisyonunuzu belirlerken hangi formatta çekim yapacağınızı tasarlamanız ve konuya uygun arayışlara gitmeniz başarılı fotoğraf kareleri için sizlere adım oluşturacaktır.

Kompozisyon hazırlanırken dikkat edilmesi gereken noktalar

Fotoğrafı anlatan tüm anlatım ögelerinin belli bir çerçeve içinde, anlatımı etkili kılacak izleyicinin duygu ve düşünceleri ile anlatılanı paylaşmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesidir. Bu düzenleme belirli bir sanat disiplinine göre uygun ve estetik dozda yapılmalıdır. Fotoğraf hep belirli bir çerçeve içinde vardır. Fotoğrafı bu çerçeve içine yerleştirirken dikkat etmemiz gereken bazı kurallar vardır. Bu kurallar kısaca şunlardır:

  • Oran

Görsel sanatlarda kompozisyon belirli oranlarla oluşturulmaktadır. Rönesans dönemi resim sanatında önemli yer tutan altın oran, zamanla tüm görsel sanatlarda kullanılmaya başlanmıştır. Altın oran, fotoğrafı çekilecek görüntünün daha rahat algılanabilmesi için yapılan düzenlemedir. Yatayda ve dikeyde oluşturulan sanal çizgilerle konu 3 eşit parçaya bölünür. Keşisen çizgilerin birleştiği noktalar gözün algılamasını kolaylaştırarak fotoğrafa
hareket kazandırır ve dikkati bu noktalara çeker. Fotoğrafını çekeceğiniz konunun bu noktaların birinde ya da birkaçında yer alması gerekir.

Dış mekân fotoğraf çekimlerinde dikkat edilmesi gereken diğer önemli bir husus da ufuk çizgisinin çerçevede yer aldığı orandır. Ufuk çizgisi, yerle göğün birleştiği noktadır ve fotoğrafta 1/3, 1/5, 1/9 gibi oranlar içerisinde yer almalıdır. Ufuk çizgisinin merkezde yer almasından kaçınılmalıdır.

Kompozisyonun görsel ögeleri

Görsel sanatlarda kompozisyon oluşumda yer alan belli başlı öğeler vardır ve bunlar kompozisyonun temel yapısını oluşturur. Bu ögeler her fotoğrafta faklı önem derecelerinde göre kullanılmalarına karşın oluşturulan tüm kompozisyonlarda kullanılmalıdır.

Kompozizyon kurarken dikkat edilmesi gereken temel ögeler

Denge, leke, ritim, form (hacim), uyum, doku, perspektif, belirginlik, zitlik (kontrast), bütünlük, sadelik, şemalar

Gezi Fotoğrafçısı

  • Mesleki Nitelikleri

Çalışmalarında başarılı olabilmeleri için coğrafi koşulları iyi bilmeleri, yol ve güzergâhları belirleyip iyi bir plan yapmaları ve bunu uygun fotoğraf tekniği ile birleştirebilmeleri, mevsimlerin ve hava koşullarının özelliklerini fotoğraflarında kullanabilmeleri gerekmektedir. İnsanlarla iyi iletişim kurarak duygu ve düşünce biçimlerini
fotoğrafa aktarabilmeleri önemlidir.

  • Kişisel Özellikleri

Gezi fotoğrafçıları gezmeyi seven, gördükleri yerleri ve kültürlerini araştıran, not alan ve bunları fotoğraflarına iyi bir bakışla aktarabilen, iyi gözlem yapabilen, iletişim becerileri güçlü, yaratıcı, hızlı düşünüp karar verebilen, atik, estetik duygusuna sahip, görsel hafızası güçlü kişiler olmalıdır.

ÇEKİM SONRASI İŞLEMLERDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

Temizlik ve bakım, gezi fotoğrafçılarının çekim sonrasında özen gösterilmesi gereken ilk konudur. Günün sonunda makine ve donanımının bakımını mutlaka yapmalısınız. Her çekimden sonra yapılacak bakım, hem makinenizin ömrünü uzatacak hem de ertesi günkü çekime hazır hale gelecektir.

Yaptığınız her çekim sonrası makine ve lensleri silmeyi alışkanlık haline getirmeniz çok yararlı olur. Özellikle zorlu hava şartlarında yaptığınız çekimlerden sonra bakım, daha da önem kazanır. Çekimler negatif film veya dia ile yapılmışsa, banyo işlemlerinin en kısa sürede halledilmesi gerekir.

Fotoğraf makinesi ve donanımının temizliğinde kullanılmak üzere birçok ürün bulunmaktadır. Lens temizleme kağıtları, üflemeli fırçalar, yumuşak fırçalar, yumuşak güderi, temizleyici sıvı, metal olmayan yumuşak alaşımlı ya da plastik cımbızlar gibi.

Manuel Fotoğraf Makinelerinde

Çekim bittikten sonra yapılan işlemler; filmin makineden çıkartılması, baskı yapılacak kart seçimi, filmlerin arşivlenmesidir.

Filmin Çıkartılarak Baskıya Verilmesi

Çekim yapıldıktan sonra karanlık odada film makineden aşağıda sıralandığı şekilde çıkarılır. Eğer motorlu bir makineniz varsa geri sarma düğmesine basarak filmin geri sarmasını beklemeli, işlem bittikten sonra da arka kapağı açarak film kasetini yerinden çıkarmalısınız. Eğer mekanik bir makineniz varsa filmi geri sarabilmek için öncelikle geri sarma kilidine basmalı daha sonra da geri sarma kolunun katlı duran kolunu kaldırarak ok yönünde filmi sarmalısınız. Eğer geri sarma kilidine basmadan bu işlemi yapmak isterseniz geri sarma kolunu çeviremediğinizi fark edersiniz. Çok zorlayacak olursanız filmi koparabilirsiniz. Bu nedenle mutlaka geri sarma kilidine basmalısınız.

Filmi sona kadar sardığınızda geri sarma kolunun dönüşünün çok rahatladığını fark edersiniz. Bu durum filmin tamamen kasetin içine girdiğinin göstergesidir. Geri sarma kolunu yukarı çekerek kapağı açabileceğiniz anlamına gelir. Bu işlemi yaparak kapağı açtıktan sonra bütün yapmanız gereken filmin kasetini yerinden çıkarmaktır. Daha sonra filmin baskısını kendiniz yapmayacaksanız filmi fotoğraf stüdyosuna teslim ediniz. Baskıyı kendiniz yapacaksanız Karanlık Oda ve Film Baskısı modüllerini tekrar gözden geçirerek baskı işlemini gerçekleştiriniz.

Baskı Sonrası Fotoğrafların Kontrolü

Fotoğrafların güvenli ve sağlıklı bir şekilde saklanması; ihtiyaç duyulduğunda, hemen bulunabilmesi için iyi ve düzenli bir arşivleme gerekir. Öncelikle kontak baskı alınır. Yapılan çekimlerin sonucuna bakılarak fotoğraftaki pozlandırma incelenir. Gerekirse baskı aşamasında fotoğrafa müdahale edilebilir.

  • Baskıların arşivlenmesi

Genelde fotoğraf albümlerinde yapılmaktadır. Baskı büyüklüğüne göre fotoğraf poşetlerinden oluşan dosyalama usulü en iyi yollardan biridir. Arşivleme için baskı ebadını seçerek arşivleme yapabilirsiniz.

  • Negatif filmlerin arşivlenmesi

Negatifler, banyo işleminin ardından fotoğraf stüdyoları tarafından plastik film koruyucularına yerleştirilmektedir. Plastik poşetin üzerine arşivleme türüne göre not düşebilirsiniz. Negatif koruma poşetleri her fotoğrafçıda bulunabilir.

  • Diaların arşivlenmesi

Tek tek çerçevelenerek stüdyolardan size geri dönmektedir. Çerçevelenmiş dialar için de plastik dosyalama poşetleri bulunmaktadır. Ayrıca çerçevelenmiş dialar için yapılan kutularda arşivleyebilirsiniz.

Dijital Fotoğraf Makinelerinde

  • Bellek Kartındaki Görüntülerin Bilgisayara Aktarılması

Fotoğraf gezisinden dönüşte öncelikle yapılması gerekenler vardır. Fotoğraf makinesi, donanımının kontrolü ve temizliği ve görüntülerin bilgisayara aktarılmasıdır.

Karttan bilgisayara transfer
Kızılötesi transfer
Kablo transferi

Dijital fotoğrafın kalitesi, kapasitesi ve çözünürlüğü piksel ile belirlenir. Piksel dijital ortamda görüntüyü oluşturan en küçük parçadır. Dijital fotoğraf makinelerinde görüntüyü kaydeden algılayıcı kısmının boyutu megapiksel olarak ifade edilir. Piksel sayısı arttıkça görüntünün kalitesi ve bellekte kapladığı yer artar. Fotoğraftaki piksel sayısı ne kadar fazla ise ayrıntılarda o kadar net olur. Buna fotoğrafın çözünürlüğü denir.

Görüntülerin Kontrol Edilmesi

Dijital fotoğraf makineleri resimleri belirli formatlarla bilgisayara transfer eder. Dosya formatı verilerin depolanma yolunu simgeler. PC ve Mac ortamı için genel olarak kullanılan JPEG, TIFF, Flashpix, GIF, PNG, BMP, PICT, EPS gibi dosya formatları vardır. Bazı programlar PC bazıları ise sadece Mac ortamında kullanılabilir. Photoshop programı hem PC hem de MAC ortamında desteklenmektedir.

Resim işleme programları ile fotoğraflar üzerinde gerekli düzenlemeleri yapabilirsiniz. Fotoğrafınızın gereksiz fazlalıklarını atabilir, kontrastlığı üzerinde oynayabililir, filtrelerle efektler oluşturabilirsiniz.

Analog fotoğraf makinelerinde çekim sırasında renk kaymalarını düzeltmek için renk düzeltme filtreleri kullanmak gerekir. Oysa dijital fotoğraf makinelerinin büyük bir bölümü, bu işlemi “white balance” özelliği sayesinde çok kolaylıkla düzeltebilir. White balance (beyaz ayarı) özelliği, ortamda hakim olan ışığın rengini beyaza dönüştüren bir özelliktir.

Bir Cevap Yazın